Tijdelijke vrijstelling schenkbelasting van €100.000

11 december, 2013

Om de woningmarkt te stimuleren geldt een tijdelijke vrijstelling van maximaal € 100.000¹ voor de schenkbelasting, mits de gift wordt aangewend voor:
– de aflossing van een eigenwoningschuld van de begiftigde (inclusief eventuele restschuld na verkoop van de eigen woning); of
– de verwerving of verbetering van een eigen woning van de begiftigde.
De vrijstelling kan ook worden gebruikt als de schenking wordt aangewend voor afkoop van erfpachtcanon.
Als het geschonken bedrag € 80.000 beloopt is € 80.000 vrijgesteld. Beloopt het geschonken bedrag € 150.000 is € 100.000 vrijgesteld.

aangifte schenkbelasting
Let op: de vrijstelling geldt niet automatisch. Er moet van de schenking aangifte worden gedaan en in die aangifte moet uitdrukkelijk op de vrijstelling een beroep worden gedaan.
De termijn voor het indienen van de aangifte verstrijkt twee maanden na het einde van het kalenderjaar waarin de schenking heeft plaatsgevonden. Dus als de schenking wordt gedaan in januari 2013, moet de aangifte voor 1 maart 2014 worden ingediend.

tijdelijk
De vrijstelling van € 100.000 geldt voor schenkingen gedaan in het kalenderjaar 2013, indien de schenking is gedaan in de periode 1 oktober 2013 tot en met 31 december 2013.
Vermoedelijk zal de vrijstelling ook gelden in het kalenderjaar 2014, doch de Eerste Kamer dient dit nog goed te keuren.

opschortende voorwaarde
De schenking moet worden gedaan onder de opschortende voorwaarde dat een bestaande eigenwoningschuld is afgelost dan wel een eigen woning is verworven. Fiscaal komt de schenking pas tot stand -en dat is van belang voor het kalenderjaar waaraan de schenking fiscaal wordt toegerekend- als de opschortende voorwaarde wordt vervuld. Indien men van de eenmalig verhoogde vrijstelling gebruik wil maken in 2013, dan moet de opschortende voorwaarde dus op uiterlijk 31 december 2013 zijn vervuld (de schuld afgelost dan wel de woning verworven).

per schenking
De vrijstelling geldt per schenking. Niet van belang is of er een verwantschap bestaat tussen schenker en de begiftigde en ook de leeftijd van de begiftigde is niet van belang. Dat betekent ook dat de begiftigde in 2013 of in 2014 van meerdere schenkers het tijdelijk verhoogde vrijgestelde bedrag van € 100.000 kan ontvangen, mits het een schenking betreft voor de eigen woning c.q. de aflossing van een eigenwoningschuld of van een restschuld. Als iemand bijvoorbeeld in 2014 voor de aankoop van een woning van zijn ouders € 100.000 krijgt en van zijn buurman (en/of grootouders en/of een vriendin) ook € 100.000, zijn beide schenkingen onbelast. Let op: schenkingen in een kalenderjaar gedaan door dezelfde schenker (of zijn partner) aan dezelfde begiftigde (of zijn partner) worden echter samengeteld en belast als één schenking.

ontbindende voorwaarde (verbouwingen)
Indien een bedrag wordt geschonken dat is bestemd voor de verbetering of onderhoud van de eigen woning dan kan op de eenmalig verhoogde vrijstelling alleen met succes een beroep worden gedaan indien de schenking is gedaan onder de ontbindende voorwaarde dat de schenking vervalt voor zover het bedrag in het jaar van de schenking of in de twee daarop volgende kalenderjaren niet is besteed aan de verbetering of het onderhoud van de eigen woning van de begiftigde. Bij vervulling van de ontbindende voorwaarde moet de begiftigde het geschonkene dus weer teruggeven aan de schenker. Dan kan de schenker het bedrag uiteraard wederom schenken of kwijtschelden. Maar die schenking is dan belast met schenkbelasting naar de tarieven en de vrijstellingen in dat kalenderjaar.

schenking ouders-kinderen
Voor schenkingen tussen ouders en kinderen geldt een beperking op de vrijstelling van € 100.000. Als een kind namelijk al eerder van zijn of haar ouders een grote vrijgestelde schenking heeft ontvangen (kind tussen 18 en 40 jaar) wordt het vrijgestelde bedrag van € 100.000 verminderd met het bedrag waarvoor eerder de verhoogde vrijstelling is toegepast. Heeft het kind in het verleden van de ouder een vrijgesteld bedrag geschonken gekregen ter verwerving van een eigen woning of ter betaling van de kosten van een studie of opleiding voor een beroep dan wordt de tijdelijk verhoogde vrijstelling dus met dat bedrag verminderd.

Voorbeeld 1
Vader schenkt op 1 december 2013 aan zijn dochter (42 jaar) € 100.000 onder de opschortende voorwaarde dat zij de schenking gebruikt voor de aflossing van haar eigenwoningschuld. In 2008 heeft de dochter reeds een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling ad € 22.379 gedaan. Indien de dochter het geschonken bedrag uiterlijk 31 december 2013 voor de aflossing van de eigen woning schuld heeft aangewend is vrijgesteld: € 100.000 – € 22.379 = € 77.621. Over het restant is 10% schenkbelasting verschuldigd, te weten € 2.237.

Voorbeeld 2
Moeder schenkt op 1 december 2013 aan haar zoon (42 jaar) € 100.000 onder de opschortende voorwaarde dat hij de schenking gebruikt voor de aflossing van zijn eigenwoningschuld. In 2008 heeft de zoon reeds een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling ad € 22.379 gedaan. In 2012 ontving de zoon van zijn vader € 26.156 voor de aankoop van een eigen woning. Indien de zoon het door moeder geschonken bedrag op uiterlijk 31 december 2013 voor de aflossing heeft aangewend is vrijgesteld: € 100.000 – (€ 22.379 + € 26.156) = € 51.465. Over het resterende bedrag van € 48.535 is 10 % schenkbelasting verschuldigd, derhalve € 4.853. Wanneer de zoon in 2012 ook het vrijgestelde bedrag van € 5.030 ontving wordt dit bedrag niet in mindering gebracht omdat de vrijstelling van artikel 33 onder 6° van de Successiewet 1956 geen verhoging betreft van het jaarlijks vrijgestelde bedrag.

Voorbeeld 3
Vader heeft in 2008 aan zijn zoon (30 jaar) het eenmalig vrijgestelde bedrag ad € 22.379 geschonken. Op 20 december ontvangt de zoon van zijn tante een schenking van € 100.000 onder de opschortende voorwaarde dat hij de schenking gebruikt ter aflossing van een restschuld eigen woning die op 1 juli 2013 bij de vervreemding van de woning ontstond. Wanneer de zoon (neef van tante) het bedrag ad € 100.000 uiterlijk 31 december 2013 aanwendt voor de aflossing van de restschuld dan is het bedrag geheel vrijgesteld.

Voorbeeld 4
Vader heeft op 15 januari 2013 aan zijn dochter (39 jaar) € 51.407 geschonken onder de opschortende voorwaarde dat de dochter het bedrag aanwendt voor de aflossing van haar eigenwoningschuld. Op 1 december 2013 wordt de dochter 40 jaar. De dochter heeft het geschonken bedrag nog op haar bankrekening staan. Wanneer de dochter op uiterlijk 31 december 2013 het geschonken bedrag aanwendt voor de aflossing, kan zij gebruikmaken van de tijdelijk verhoogde vrijstelling, omdat het leeftijdvereiste na 1 oktober 2013 is vervallen. In 2014 zou vader aan de dochter alsnog € 100.000 – € 51.407 = € 48.593 belastingvrij voor de eigen woning kunnen schenken.

schenking in 2013 of in 2014?
Een voordeel van een schenking in 2013 is dat het geschonken bedrag op 1 januari 2014, de peildatum voor de vermogensrendementsheffing in box 3, niet meer op de bankrekening van de schenker staat. Dit kan voor wat betreft het kalenderjaar 2014 leiden tot een belastingbesparing van 1,2%, derhalve € 1.200 (bij een schenking van € 100.000).

schenkingen gedaan kort voor overlijden schenker (binnen 180 dagen na de schenking)
Als de schenker binnen een half jaar na de schenking overlijdt, is de begiftigde normaliter over het geschonken bedrag erfbelasting verschuldigd (en dan gelden andere vrijstellingen). Deze regel geldt echter niet voor de vrijgestelde schenking van (maximaal) € 100.000. Dus als een schenker bijvoorbeeld op 1 juni 2014 een schenking doet die voor € 100.000 is vrijgesteld (aangifte vóór 1 maart 2015) en overlijdt op 5 juni 2014, dan is de begiftigde over die € 100.000 geen schenkbelasting en ook geen erfbelasting verschuldigd.

inbreng
Wanneer ouders niet aan al hun kinderen het tijdelijk verhoogde vrijgestelde bedrag kunnen² of willen schenken, kan er een ongewenst verschil tussen de kinderen optreden. Daar kan later, na overlijden van de schenker, maar ook al bij leven van de schenker, gemakkelijk ruzie door ontstaan. Deze ongelijkheid kan worden rechtgetrokken door bij de schenking te bepalen dat de begiftigde verplicht is de schenking ‘in te brengen’ in de nalatenschap van de schenker. Dat betekent slechts dat de gift wordt aangemerkt als voorschot op de erfenis en dus later verrekend moet worden (de kinderen die geen gift hebben ontvangen krijgen dan een groter erfdeel).

uitsluitingsclausule

Door het opnemen van een uitsluitingsclausule kan de schenker voorkomen dat het geschonken vermogen deel gaat uitmaken van de gemeenschap van goederen waarin de begiftigde is gehuwd. De schenker kan ook bepalen dat de waarde van het geschonken vermogen niet zal worden betrokken in een verrekenbeding. .

diversen
– Per schenking (zelfde schenker/begiftigde) kan slechts één keer (voor één kalenderjaar) op de vrijstelling een beroep worden gedaan. Splitsing van het vrijgestelde bedrag in bijvoorbeeld twee schenkingen van € 50.000 is dus niet mogelijk. Kiest men er bijvoorbeeld voor in 2013 € 50.000 te schenken en ook in 2014, dan kan slechts voor één van deze jaren op de vrijstelling een beroep worden gedaan (ter keuze van de begiftigde).
– Van aflossing van een eigenwoningschuld is ook sprake als de schuldeiser (ouders bijvoorbeeld die geld aan een kind hebben geleend voor de aankoop van een woning) de schuld geheel of gedeeltelijk kwijtschelden.
– De tijdelijke verruimde schenkvrijstelling kan ook gelden voor een woning in het buitenland, mits de eigen woning van de begiftigde gelegen is in een land waarmee Nederland een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting heeft afgesloten waarin de uitwisseling van fiscale informatie is geregeld.

 

¹ Met dank aan Mr Caroline J.M. Martens, Estateplanner.
² Bijvoorbeeld omdat niet alle kinderen behoefte hebben aan een eigen woning of geen eigenwoningschuld of restschuld hebben.

schenking notaris